راهکارهای علمی ارگونومی برای دست اندرکاران صنعت زعفران
رئیس گروه سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه، گفت: برداشت زعفران، فعالیت ظریف و در عین حال مهم پاییزه در منطقه تربتحیدریه، به دلیل اتخاذ وضعیتهای بدنی نامناسب (مانند خمشدن و چمباتمهزدن در طولروز)، ریسک بالایی از آسیبهای اسکلتی-عضلانی (MSDS) را برای شاغلین آن بههمراه دارد.
مهندس سید محمد خطیبی کمردرد مزمن، آرتروز زودرس و فتقمهرهها را ازجمله شایعترین عوارض ناشی از عدم رعایت اصول ارگونومی در برداشت زعفران برشمرد و افزود: وضعیتهایبدنی نامناسب در هنگام چیدنگل، بهویژه پوسچر خمیده و چمباتمه، فشار غیرقابلتحملی به ستون فقرات و مفاصل زانو وارد میآورد.
وی با تأکید بر جایگزینی وضعیتهایخطرناک با ابزارهای کمکی مانند چهارپایههای قابلحمل و سبک گفت : همچنین استفاده از زیراندازهای ضخیم بهجای پتوهاینازک یا پارچههای معمولی، برای محافظت از نشیمنگاه و زانوها و انجام حرکات کششی ساده در زمان استراحت ازجمله راهکارهای مناسب برای مقابله با این عوارض میباشد.
وی ادامه داد: افراد باید قانون ۱۵-۲۰ دقیقه، ( یعنی تغییر وضعیت بدن هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه)، را رعایت کنند. مثلاً اگر نشستهاند، بلند شوند و بایستند و چند لحظه قدم بزنند؛ و یا اگر در حال چمباتمه زدن بودند، برای چند دقیقه بنشینند.
این مقام مسئول در خصوص نحوه چیدن گل زعفران بیان کرد: چیدن گل زعفران نیازمند نگهداشتن آرام گل با فشار ملایم انگشتان بهجای کشش شدید مچ دست است. هنگام کار، مچ دست باید در راستای ساعد و در حالت خنثی نگهداشته شود تا از انتقال تنش به عضلات ریز دست جلوگیری گردد. همچنین برنامهریزی استراحتهای کوتاه و مکرر (۵ تا ۱۰ دقیقه هر ۱ تا ۲ ساعت) الزامی است. این استراحتهای فعال باید شامل حرکات کششی برای بهبود خونرسانی و کاهش ریسک گرفتگیعضلانی باشند.
رئیس گروه سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه با اشاره به اهمیت حفظ اصول ارگونومی برای پاککنندگان زعفران اظهار داشت: در مواقع انجام کارهای ظریف پس از برداشت (مانند پر کردن و پاک کردن)، اصلاح روشنایی محیطکار و استفاده از میز و صندلی مناسب و استاندارد برای حفظ وضعیت خنثی مچ دست، پیشنهاد می گردد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: رعایت این اصول ارگونومیک، سرمایهگذاری بلندمدتی است که نهتنها کارایی افراد را در فصل برداشت حفظ میکند، بلکه توانایی وی را برای ادامه این میراث ارزشمند کشاورزی برای سالهای آتی تضمین مینماید.


